काठमाडौं। प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने वसन्त पञ्चमी पर्व विद्याकी अधिष्ठात्री देवी सरस्वतीको पूजा आराधनासहित आज देशभर मनाइँदै छ।
यस अवसरमा काठमाडौंंको हनुमानढोकास्थित नासल चोकमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले वसन्त श्रवण गरेका छन्।
वसन्त श्रवणमा उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानमन्त्री शुशिला कार्की, मन्त्रीहरु, संवैधानिक अङ्गका प्रमुख एवं सदस्यलगायतको उपस्थिथि रहेको थियो।
देशभर सरस्वतीको पूजा गरिँदै
यसैगरी प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल पञ्चमीकै दिन मनाइने ‘श्रीपञ्चमी’ पर्व आज विद्याकी अधिष्ठात्री देवी सरस्वतीको देशभर निष्ठापूर्वक पूजा–आराधना गरी मनाइँदैछ।
काठमाडौ, ललितपुर तथा भक्तपुरका सरस्वती मन्दिर तथा विद्यालयहरुमा विहानैबाट भक्तजन तथा विद्यार्थीहरुको भिड लागेको छ।
काठमाडौको दरवार हाइस्कुल, अन्नपूर्ण स्कुल, सिग्मा स्कुल, ललितपुरको लिटल एन्जल्स स्कुल, पवन प्रकृति स्कुलमा भब्य रुपमा सरस्वती पुजा गरिएको छ। यसैगरी अक्षरारम्भ गराउनका लागि आफ्ना अभिभावकहरुले नानी बाबुहरुलाई स्कुल लैजान आजैबाट सुरु गरिने परम्परा छ। ललितपुरको महालक्ष्मी नगरपालिका ५ मा रहेको जुनियकिड्स मन्टेश्वरी, पवन प्रकृतिको प्री स्कुल लगायतमा अभिभावकहरुले आफ्ना नानिबाबुहरुलाई अक्षरारम्भ गराउन लगेका छन।
चन्द्रमाजस्तो गोरो वर्ण भएकी तथा हातमा वीणा र पुस्तक लिएकी विद्याकी देवी सरस्वतीलाई भक्तजनहरूले भारती, शारदा, हंसवाहिनी, जगन्माता, वागीश्वरी, कौमारी, वरदायिनी, बुद्धिदात्री, ब्रह्मचारिणी, चन्द्रघण्टा र भुवनेश्वरीजस्ता नामले पुकार्छन्।
विद्या र सिर्जनाकी देवी भएकाले विशेष गरी साहित्यकार, कलाकार, पत्रकार, शिक्षक र विद्यार्थी आआफ्ना कला–साधनाका वस्तु कलम, कापी, कुची र वाद्ययन्त्रलाई सरस्वतीका रूपमा पूजा–आराधना गर्छन्। सरस्वतीलाई तान्त्रिकहरूले तन्त्र सिद्धिका लागि तारादेवीका रूपमा मान्छन्।
वसन्त पञ्चमी भनेको के हो?
सूर्य उत्तरतिर लाग्ने, दिन लामो हुने र वसन्त ऋतु प्रारम्भ हुने विश्वासका साथ आजको दिनलाई ‘वसन्त पञ्चमी’ पनि भनिन्छ।
ऋग्वेदमा वाग्देवीका नामले प्रसिद्धि पाएकी ब्रह्माकी अर्धाङ्गिनी ब्रह्मायणीको पूजा उपासनाले सबै प्रकारको ज्ञान, सिद्धि र सद्बुद्धि प्राप्त हुने उल्लेख छ। यसैकारणले सरस्वती पूजालाई ठूलो महत्व दिइन्छ। आजका दिन सरस्वतीको पूजा गरी विद्यारम्भ गरेमा सर्वसिद्धि प्राप्त हुन्छ भन्ने विश्वास छ।
आजका दिन विवाह, व्रतबन्ध, गुफा राख्ने र बेलविवाह (इही) जस्ता सामाजिक तथा धार्मिक कार्य गर्न साइत हेर्नुपर्दैन भन्ने मान्यता छ।
यस दिन बालबालिकालाई शिक्षारम्भ गराउने र नाक–कान छेड्न पनि शुभ मानिन्छ। उपत्यकाका डिल्लीबजार, स्वयम्भू, मैतीदेवी र गैरीधारास्थित नीलसरस्वती, ललितपुरको लेलेलगायत अन्य जिल्लामा रहेका सरस्वतीका मन्दिरमा आज बिहानैदेखि पूजाआजा गर्न भक्तजन, खासगरी छात्रछात्राको घुइँचो लाग्ने गर्छ।
आजका दिनमा सरस्वतीलाई चढाइएको सात गेडा अक्षता निलेमा विद्या र वुद्धि स्फुरण भई विद्यादेवीबाट चेतनाको ज्योति पाइन्छ भन्ने धार्मिक विश्वास छ।
