काठमाडौं। आकर्षक रोजगारीको झुठो आश्वासनमा भारतका विभिन्न स्थानमा सयौं नेपालीहरु बन्धक बनाइएको पाइएको छ। उत्तराखण्डस्थित काशिपुरमा बन्धक बनाइएका ३५ जना नेपाली युवक उद्धारलगत्तै अन्य २२ नेपालीको आइतबार उद्धार गरिएको छ।

गत विहीबार नेपाली राजदूतावास, भारतीय प्रहरी र केन इन्डिया नामक सामाजिक संस्थाका निर्देशक नविन जोशीको अगुवाइमा ती नेपालीहरुको उद्धार गरिएको थियो। आइतबार राती (भर्खरै) थप २२ नेपालीको उद्धार गरिएको जोशीले जानकारी दिए।

जोशीका अनुसार आइतबार राती उद्धार गरिएका २२ जना मध्ये ९ जना नावालिग छन। अन्य १८ वर्षमाथिका नेपाली छन। उनीहरुलाई जंगल क्षेत्रबाट भगाउँदै गर्दा उद्धार गरिएको जोशीले जानकारी दिए। 

उद्धारका लागि टोली आएको सुचना पछि बन्धक बनाउनेहरुको भागाभाग चलेको छ। उनीहरूले बाँकी बन्धक बनाइएका नेपालीहरूलाई घर सारेर राखिरहेको जोशीले बताए।

`हामीले जंगलमा भगाउँदै गर्दा अहिले राती २२ जनालाई उद्धार गर्यौं, बन्धक बनाउने समुहका नाइकेहरुको अहिले भागाभाग भएको छ, कतिपयलाई उनीहरुले घर फेरेर लुकाइरहेको भन्ने सुचना छ।´ जोशीले एक्सरे नेपालसँग फोन संवादमा भने।

निर्देशक जोशीका अनुसार गत बिहीबार उद्धार गरिएका ३५ जनालाई अदालती र प्रशासनीक प्रक्रिया पूरा गरेर मंगलबारसम्म नेपाल ल्याउने तयारी भइरहेको बेला थपको उद्धार भएको हो। अन्य पाँचसय बढी बन्धक बनाएको डाटाहरु आफूलाई प्राप्त भएको जोशीले जानकारी दिए।

‘एक महिनासम्म निरन्तर खटिएर ठूलो हिम्मत र साहसका साथ ३५ नेपालीलाई उद्धार गर्न सक्षम भएका छौं। अन्य २२ जनालाई पनि हाम्रो सम्पर्कमा ल्याएका छौं, अहिले उद्धारकै सिलसिलामा छौं। नेपालीलाई फसाउने गिरोहमध्ये एक नेपाली र दुई भारतीयलाई पक्राउ गरिएको छ र थप अनुसन्धान जारी छ,’ निर्देशक जोशीले भने।

पीडितहरूलाई विभिन्न जिल्लाबाट झुक्याएर भारत पुर्याइ बन्धक बनाइएकै अवस्थामा कुटपिट, यातना र आर्थिक शोषण गरिएको थियो। पीडित मध्येका इलामको महमाइ–८ का सौगात काफ्लेका अनुसार एकजना विरेन्द्र शाही भन्ने ब्यक्तिले आफ्नो अंकलको फेक आइडी बनाएर महिनाको ३८ हजार दिन्छु भनेर काशिपुरमा ल्याएर फसाएको बताए।

‘मैंले केही थाहा पाइँन मेरो दिनेश अंकलको फेक आइडी बनाएको रहेछ। अंकलले नै भनिसकेपछि राम्रो पैसा कमाइने रहेछ भनेर पैसा बुझाएर आएँ। लगभग चार लाख ऋण नै लाग्यो। विश्वासमा परेर यता आइयो तर फसियो,’ उनले भने,‘यता रहनुभएको अकंलसँग भेट पनि भएन। खानेकुरा पनि सुरुमा चिकम–मटन दिने र राम्रो काम लगाइदिने भनियो। तर विभिन्न वहानामा कोठा थुनेर राखियो। यातना दिइयो। खानेकुरा पनि आलु, बेसार–पानी दिइयो। ज्यादै दुःख पायौं।’

घटनाको जानकारी पाएपछि परराष्ट्र मन्त्रालयको निर्देशनमा दूतावासले उत्तराखण्ड प्रहरीले स्थानीय सामाजिक संस्था केन इन्डियाको सहयोगमा असार ५ गते उनीहरुको उद्धार कार्य सम्पन्न गरेको थियो।

केन इन्डियाका निर्देशक जोशीका अनुसार गिरोहले सोझा नेपालीहरुबाट ४० देखि ७० हजार रुपैंयाँसम्म असुल्ने गरेको बताए।

‘यसरी गलत व्यक्ति र मानव तस्करहरुमार्फत महिनामा ५० जना नेपालीहरु भारतका विभिन्न ठाउँमा पुर्याइने गरेको हामीले पत्ता लगाएका छौं,’ उनले भने।

आकर्षक जागिरको प्रलोभनमा नेपालका विभिन्न जिल्लाका युवालाई भारत बोलाएर बन्दी बनाउने गरिएको छ। उनीहरूलाई कुटपिट र यातना दिँदै विभिन्न शीर्षकमा रकम असुली गर्ने गरिन्छ। 

जोशी विगत डेढ दशकदेखि भारतको दिल्लीमा बसेर मानव बेचविखनविरुद्धको अभियानमा सक्रिय रहँदै आएका छन्।

नेपालका गाउँहरुबाट भारतका विभिन्न शहर र तेस्रो मुलुक जाने क्रममा दलालबाट ठगिएका, बेचिएका  वा अलपत्र पारिएकाहरुलाई जोशीको नेतृत्वको संस्थाले उद्धार गर्दै आइरहेको छ।